|
|
pl:miw:2009:miw09_semweb_rdfstore [2009/06/02 12:26] jsi08 |
pl:miw:2009:miw09_semweb_rdfstore [2019/06/27 15:50] |
====== SemWeb_RDFStore ====== | |
Dawid Molenda dawid at molenda.info | |
| |
* RDF Stores - investigate the tools' functionality & possibilities | |
* importing data from Relational Databases into RDF Triple Stores › examples, applications | |
* importing data from various sources (spreadsheets, databases, other…) into RDF Triple Stores | |
| |
====== Spotkania ====== | |
| |
===== 20090521 ===== | |
godz. 11:00 | |
* szkic sprawozdania ok - proszę uzupelnić | |
* aplikacja | |
| |
===== 20090513 ==== | |
* dołożyc do porównania do tabelki: [[http://www.swi-prolog.org/web/index.txt|swi-prolog, cliopatria]] | |
* 2 przypadki użycia: | |
* rodzina - powiązania | |
* miasto - wydarzenia | |
* o dbpedii, freebase, yago etc.(opis, linki do danych) | |
* + to co nie zostało wgrane z poprzedniego razu | |
| |
===== 20090421 ==== | |
* na następny raz: | |
* uzupelnic tabelke por. narzędzi | |
* wykaz istniejacych baz RDF | |
* ok.3 propozycje przypadkow użycia | |
* pdfy, prezentacje - **wgrać do wiki** z krótkim komentarzem | |
| |
===== 20090327 ==== | |
* na nast. raz: | |
* syntetyczne porówn narz | |
* poczytać o RDFS/OWL | |
* wybrany silnik/i (sparql->niezależny od impl) | |
* przypadki użycia | |
| |
===== 20090312 ==== | |
* ogólny cel projektu: poznać metody inż.wiedzy w SemWeb, w szczególności zastosowanie RDF, RDFS, OWL w praktycznych aplikacjach | |
* stworzyć prototyp aplikacji | |
* baza danych RDF | |
* Query Engine | |
* GUI | |
* na następny raz proszę przygotować (opisać w sekcji [[#Sprawozdanie]]): | |
* architektura aplikacji Semantic Web z bazą danych w postaci RDFStore | |
* dostępne RDFStore -> patrz linki w sekcji [[#Materiały]] oraz [[http://semanticweb.org/wiki/Category:RDF_store|na stronie SemanticWeb.org]] | |
| |
| |
| |
====== Projekt ====== | |
====== Sprawozdanie ====== | |
===== Konwersja SQL -> RDF ===== | |
Relacyjne bazy danych pozwalają na to aby tabela miała dowolną liczbę kolumn których wiersz wyraża informację dotyczącą predykatu w logice pierwszego rzędu z dowolną ilością miejsc. Taki wiersz albo predykat musi być dekomponowany do reprezentacji jako trójka RDF. Prosta forma dekompozycji wprowadza nowy pusty węzeł odpowiadający wierszowi i nowa trójka (triple) jest wprowadzona do jego każdej komórki. Temat każdej trójki to nowy pusty węzeł, predykat odpowiada nazwie kolumny, a obiektem jest wartość wprowadzona do komórki wiersza. Nowy pusty węzeł może mieć także właściwość rdf:type, której wartość odpowiada nazwie tabeli. | |
Stąd bardziej kompleksowy fakt wyraża się w RDF przy użyciu iloczynu logicznego (logical-AND) prostej relacji dwuargumentowej. RDF nie dostarcza środków do negacji (NOT) czy alternatywy (OR). | |
[[http://www.geocities.com/pan_andrew/ResourceDescriptionFramework.htm|Koncepcje i Składnia Abstrakcyjna]] | |
| |
===== Trójka RDF ===== | |
* temat (podmiot) który jest znacznikiem RDF URI lub pusty węzeł | |
* predykat, który jest znaczniekiem RDF URI | |
* obiekt, który jest znacznikiem RDF URI, literałem lub pustym węzłem | |
| |
===== RDF/RDFS/OWL ===== | |
W wielkim skrócie jakie są różnice: | |
* **RDF** | |
| |
* **RDFS** | |
| |
* **RDFS+** | |
| |
* **OWL** | |
OWL Lite | |
| |
OWL DL | |
| |
OWL Full | |
| |
===== Serializacja danych RDF ===== | |
* **XML** | |
| |
* **Notation3 (N3)** | |
| |
* **Turtle** | |
| |
* **RDFa** | |
| |
===== Dostępne bazy wiedzy ===== | |
| |
==== Wikipedia ==== | |
[[http://www.wikipedia.org/]] | |
[[http://download.wikipedia.org/]] | |
| |
Wikipedia jset olbrzymią bazą wiedzy. Może być wykorzystana do testowania systemów analizy tekstu. Artykuły zawierają duże fragmenty ciągłego tekstu o łatwej do przewidzenia tematyce i co ważne są pisane względnie poprawnym, współcześnie używanym językiem. | |
| |
Bardzo szybko można bydować bazę wiedzy wykrozystująć szablony używane w [[http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Infobox_templates|Infoboksach]]. Informacje zawarte w tej części są uporządkowane w formie tabeli klucz -> wartość i dotyczą okręślonego typu obiektu (np. miasto, polityk, roślina). | |
| |
Wykorzystująć linki pomiędzy wersjami językowymi można uzyskać nazwy pojęć w wielu językach (te linki znajdują się w osobnej tabeli 'langlinks', więc nie trzeba analizować treści artykułów). | |
| |
Przekierowania mogą być wykorzystane do budowy bazy równoznacznych nazw pojęć (także znajdują sie w osobnej tabeli 'redirects'). | |
| |
[[http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Categorical_index|Kategorie]] porządkują pojęcia w zbiory dotyczące określonego tematu. Niestety panuję tu duża dowolność i wiele pojęć nie jest przypisanych do odpowiedniej kategorii. Kategorie są opisane w tabeli 'category'. | |
| |
Kolejnym elementem są linki zewnętrzne, są opisane w osobnej tabeli 'externallinks'. Zazwyczaj trafnie powiązują strony internetowe z danym pojęciem, dodatkowo część posiada tytuł, który opisuje zewnętrzną stronę. | |
| |
Wikipedii nie ma sensu analizować pobierając strony poszczególnych haseł, należy ściągnąć zrzuty bazy danych i załadować na lokalny serwer. Dane haseł (wraz z treścią) są dostępne w postaci pliku xml, pozostałe dane jako tabele MySQL. Problemem może być rozmiar danych, dla angielskiej wersji XML ma 21GB, a niektóre tabele SQL ponad 200 000 000 wierszy. | |
| |
| |
==== WikiProject Geographical coordinates ==== | |
[[http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:WikiProject_Geographical_coordinates]] | |
| |
Projekt przyporządkowywania współrzędnych geograficznych do artykułów wikipedii. | |
Dla wszystkich artykułów musi być wykorzystywany szablon [[http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Coord|{{coord}}]]. | |
| |
Dzięki temu można przeparsować artykuły z wikipedii w celu wydobycia współrzednych, możliwe są 2 metody: | |
* przegląd treści wszystkich artykułów w poszukiwaniu tagu `coord` (pliki *wiki-latest-pages-articles.xml), nie powinno się stosować - nie wszystkie współrzędne są wprost określone za pomocą `coord`, dużo danych jest w infoboxach w innej postaci. | |
* lub lepsza metoda polegająca na przeglądzie tabeli `externallinks`, jest to możliwe ponieważ wszystkie współrzędne linkują w to samo miejsce 'http://stable.toolserver.org/geohack/geohack.php' (plik [[http://www.mediawiki.org/wiki/Externallinks_table|*wiki-latest-externallinks.sql]]) | |
| |
==== DBpedia ==== | |
[[http://www.dbpedia.org/]] | |
| |
DBpedia jest bazą wiedzy RDF (zawiera ponad 275 milionów trójek). Dane są tworzone na podstawie wikipedii (14 wersji językowych, także Polska). Opisuje ponad 2.5 miliona haseł (213,000 persons, 328,000 places, 57,000 music albums, 36,000 films, 20,000 companies). | |
| |
** Dane ** | |
| |
DBpedia wykorzystuje kilka zbiorów trójek RDF umieszczonych w osobnych przestrzeniach nazw: | |
* "dbpedia:" - nazwy zasobów (hasła). | |
* "dbpprop:" - dane z infoboxów, są to zupełnie nie powiązane ze sobą trójki zawierające informacje przepisane wprost z infoboxów, wg. zasady klucz -> wartość | |
* "dbpedia-owl:" - przetworzone dane z infoboxów, wszystkie predykaty tworzą uporządkowaną ontologie OWL ([[http://wiki.dbpedia.org/Ontology]], [[http://www4.wiwiss.fu-berlin.de/dbpedia/dev/ontology.htm]]), aktualnie ilość danych jest znacznie mniejsza w stosunku do "dbpprop:". | |
* "foaf:" - http://xmlns.com/foaf/spec/ | |
* "skos:" - http://www.w3.org/TR/2009/CR-skos-reference-20090317/skos.html | |
* "geo:" - http://www.w3.org/2003/01/geo/, współrzędne geograficzne | |
* "georss:" - http://www.georss.org/georss/point, współrzędne geograficzne | |
* "xsd:" - XML Shema | |
* "rdf:" - wykorzystywane predykaty: rdf:type | |
* "rdfs:" - wykorzystywane predykaty: rdfs:comment, rdfs:label | |
* "owl:" - wykorzystywane predykaty: owl:sameAs linki do innych baz | |
| |
Dla "rdf:", "rdfs:", "owl:" podałem tylko predykaty używane do opisu "haseł", opis ontologi wykorzystuje pełny RDFS / OWL-DL. | |
| |
DBpedia linkuje do kilku innych baz wiedzy, szczegóły na [[http://wiki.dbpedia.org/Interlinking]] | |
| |
**Przykładowe hasło** | |
| |
[[http://dbpedia.org/page/Berlin]] | |
| |
** Dostęp do danych ** | |
| |
[[http://wiki.dbpedia.org/Architecture?v=1411]] | |
| |
Dostępny jest interfejs SPARQL ([[http://dbpedia.org/sparql]]), SNORQL ([[http://dbpedia.org/snorql/]]), przeglądarka zasobów (html: [[http://dbpedia.org/page/]], n3: [[http://dbpedia.org/page/.n3]], rdf/xml: [[http://dbpedia.org/page/.rdf]]). | |
| |
Można także pobrać pełny dump bazy (format N3): [[http://wiki.dbpedia.org/Downloads32]]. | |
| |
==== yago ==== | |
[[http://www.mpi-inf.mpg.de/yago-naga/yago/]] | |
[[http://uniat5401.ag5.mpi-sb.mpg.de:8180/view.html?entity=Albert_Einstein&n=5]] | |
| |
==== Freebase ==== | |
| |
[[http://www.freebase.com/]] | |
[[http://www.freebase.com/view/freebase/faq]] | |
| |
Freebase jest otwartą bazą wiedzy tworzoną przez użytkowników (częściowo danych pochodzi także z innych źródeł). | |
Freebase prezentuje trochę inne podejście niż pozostałe bazy wiedzy. Jest pełnym systemem prezentacji i edycji danych a dostęp Linked Data jest tylko kolejną możliwością przeglądania bazy. | |
| |
Baza zawiera bardzo uporządkowane dane w ściśle określonych kategoriach, dla każdego hasła są wybrane odpowiednie zestawy właściwości, pojedyncze właściwości mogą odpowiadać predykatom RDF (np. zestaw "Location" zawiera informacje o lokalizacji geograficznej). | |
| |
** Przykładowe hasło ** | |
| |
[[http://www.freebase.com/view/en/berlin]] | |
| |
** Dostęp do danych ** | |
| |
[[http://download.freebase.com/datadumps/|Download]] - pliki nie są w formacie RDF. | |
| |
A full dump of Freebase assertions in a simple utf8 text format. This is a complete "low level" dump of data which is suitable for post processing into RDF or XML datasets. The format of the link export is a series of lines, one assertion per line. The lines are tab separated quadruples, <source>, <property>, <destination>, <value> An assertion is a statement of fact about the <source> object. In any assertion, either the <destination> or <value> or both <destination> and <value> are present. | |
| |
[[http://rdf.freebase.com/|Dostęp RDF]] - interfejs pozwalajaćy przeglądać pojedyncze hasła w formacie RDF (stworzy aby Freebase mogło być linkowane z innymi bazami RDF). | |
| |
Przykładowe hasło w RDF: [[http://rdf.freebase.com/rdf/en/berlin]] | |
| |
==== UMBEL ==== | |
[[http://www.umbel.org/]] | |
| |
Umbel jest ontlogią posiadającą połączenia z innymi ontologiami oraz z innymi bazami wiedzy (dbpedia, yago). Sam projekt nie jest bazą wiedzy. W pełni wykorzystuje OWL-Full. | |
| |
**Przykładowe hasło**: | |
| |
[[http://umbel.zitgist.com/reporter_named_entity.php?source_named_entity=http://umbel.org/umbel/ne/wikipedia/Berlin|http://umbel.org/umbel/ne/wikipedia/Berlin]] ( | |
| |
| |
==== SUMO (Suggested Upper Merged Ontology) ==== | |
[[http://www.ontologyportal.org/]] | |
| |
==== WordNET ==== | |
[[http://wordnet.princeton.edu/]] | |
| |
==== DMOZ ==== | |
[[http://www.dmoz.org/]] | |
| |
Publicznie dostępny dump bazy katalogu dmoz jest w formacie rdf, ale jest nie do końca zgodny ze standardami i są problemy z jego załadowaniem przez większość parserów. | |
| |
Format RDF jest tu prawdopodobnie wykorzystywany ze względu na łatwiejsze opisanie drzewa kategorii niż w bazach relacyjnych. | |
Baza nie jest ciekawa pod względem bezpośredniego wykorzystania w SemWeb. | |
Istnieją gotowe narzędzia do konwersji pobranych plików na tabele SQL, np.: [[http://sourceforge.net/projects/suckdmoz/|suckDMOZ]]. | |
| |
DMOZ może być wykorzystany jako lista stron o wstępnie określonej tematyce (choć bardzo niedokładnie), jako taka baza URLi może być wykorzystany do budowy pająka. | |
| |
[[http://rdf.dmoz.org/|RDF Dump]] | |
| |
==== Chef Moz ==== | |
[[http://chefmoz.org/]] | |
| |
Jest to baza wiedzy dotycząca restauracji. Bardzo stary projekt i już raczej nie aktualizowany. | |
| |
[[http://chefmoz.org/rdf.html|RDF dump download]]. | |
| |
| |
** Przykładowe hasła ** | |
| |
[[http://chefmoz.org/Poland/MP/Cracow/Stare_Miasto_-_I_-_Rynek_Główny/]] | |
| |
==== MusicMoz ==== | |
[[http://musicmoz.org/]] | |
| |
Baza wiedzy na temat muzyki (wykonawcy, albumy i inne). Projekt nie jest aktualizowany od 2007 roku. | |
| |
** Download dancyh ** | |
| |
[[http://musicmoz.org/xml/]] | |
Dane nie są w formacie RDF. | |
| |
| |
** Przykładowe hasło ** | |
| |
[[http://musicmoz.org/Bands_and_Artists/D/Delirious/]] | |
XML: [[http://musicmoz.org/xml/musicmoz.bandsandartists.d.delirious.xml]] | |
| |
===== RDF Stroes ===== | |
| |
^ Nazwa ^ Język ^ RDFS / OWL ^ Składowanie ^ Interfejs ^ Uwagi ^ Web ^ | |
| 3store | C | - | MySQL \\ Berkeley DB | RDQL and SPARQL (HTTP server) C API | do 100mln | [[http://sourceforge.net/projects/threestore/]] \\ [[http://www.aktors.org/technologies/3store/]] | | |
| Redland | C | - | Berkeley DB \\ MySQL \\ PostgreSQL \\ AKT Triplestore (?) \\ SQLite \\ files \\ URIs | SPARQL and RDQL \\ Perl \\ PHP \\ Python \\ Ruby | Raptor RDF Parser Library | [[http://librdf.org/]] | | |
| ARC | PHP | - | MySQL | SPARQL \\ PHP | | [[http://arc.semsol.org/]] | | |
| RAP | PHP | rdfs:subclass \\ rdfs:subproperty \\ rdfs:range \\ rdfs:domain \\ owl:sameAs \\ owl:inverseOf | Memory \\ Database | SPARQL \\ RDQL \\ PHP | [[http://phplens.com/lens/adodb/docs-adodb.htm|ADOdb Library]] \\ [[http://www.semanticscripting.org/SFSW2005/papers/Oldakowski-RAP.pdf]] | [[http://www4.wiwiss.fu-berlin.de/bizer/rdfapi/]] | | |
| AllegroGraph | Java | RDFS+ \\ OWL DL | SPARQL \\ Prolog | Bardzo wydajny \\ Darmowy ma liczne ograniczenia – m.in. 50 mln trójek | [[http://www.franz.com/agraph/]] | | |
| Jena | Java | RDFS \\ OWL | Memory \\ Database | SPARQL | Możliwość wyboru zakresu RDFS i OWL \\ Słaba wydajność RDFS/OWL dla baz danych (dobra tylko w pamięci) \\ Dla samego RDF bardzo dobra wydajność | [[http://jena.sourceforge.net/]] | | |
| Mulgara | Java | - | Memory \\ Database | SPARQL | RDFS/OWL planowany | [[http://www.mulgara.org/]] | | |
| Sesame | Java | ? | ? | ? | | [[http://www.openrdf.org/]] | | |
| Oracle 11g | | RDFS \\ OWL Full | | | Darmowy dla deweloperów | [[http://www.oracle.com/technology/tech/semantic_technologies/index.html]] | | |
| ClioPatria | Prolog | ? | Memory | SeRQL \\ SPARQL | | [[http://e-culture.multimedian.nl/software/ClioPatria.shtml]] | | |
| |
==== C/C++: ==== | |
* [[http://www.aktors.org/technologies/3store/|3store]] (100M) | |
3store is an RDF "triple store", written in C and backed by MySQL and Berkeley DB. It is an optimisation and port of an older triple store (WebKBC). It provides access to the RDF data via RDQL or SPARQL over HTTP, on the command line or via a C API. | |
[[http://sourceforge.net/projects/threestore/|strona na sourceforge]] | |
| |
* [[http://librdf.org/|Redland]] | |
Redland is a set of free software libraries that provide support for the Resource Description Framework (RDF). The software is available under multiple licenses, namely GPL, LGPL, and Apache License, to simplify reuse. | |
| |
Posiada biblioteki do PHP i innych jezyków | |
| |
==== PHP: ==== | |
* [[http://arc.semsol.org/|ARC]] | |
ARC is a flexible RDF system for semantic web and PHP practitioners, developed by Benjamin Nowack. It's open-source, easy to use, and runs in most web server environments. The new version of ARC, ARC 2, is currently available for preview. | |
| |
* [[http://www4.wiwiss.fu-berlin.de/bizer/rdfapi/|RAP]] | |
RAP, the RDF API for PHP, is a software package for parsing, searching, manipulating, serializing and serving RDF models. | |
| |
==== Java: ==== | |
* [[http://agraph.franz.com/|AllegroGraph]] (1B) | |
AllegroGraph is a disk-based RDF Database, that aims at providing a solid storage layer for powerful geotemporal reasoning, social network analytics and ontology modeling capabilities for today's Semantic Technology applications. | |
| |
Biblioteki do prologa. | |
| |
* [[http://jena.sourceforge.net/|Jena]] (1.7B/650M/200M) | |
Jena is a Java framework for building Semantic Web applications. It provides a programmatic environment for RDF, RDFS and OWL, SPARQL and includes a rule-based inference engine. | |
**Joseki** is an HTTP engine that supports the SPARQL Protocol and the SPARQL RDF Query language. | |
[[http://www.joseki.org/]] | |
| |
* [[http://www.mulgara.org/|Mulgara]] (500M) | |
Mulgara is a scalable open source RDF database written entirely in Java. Mulgara is an open source fork of Kowari. | |
| |
* [[http://www.openrdf.org/|Sesame]] | |
[[http://www.aduna-software.com/home/overview.view]] | |
| |
| |
==== Prolog: ==== | |
* [[http://e-culture.multimedian.nl/software/ClioPatria.shtml|ClioPatria]] | |
ClioPatria is the award winning, SWI-Prolog-based platform for Semantic Web Applications. It joins the SWI-Prolog RDF and HTTP infrastructure with a SeRQL/SPARQL query engine, interfacing to the The Yahoo! User Interface Library (YUI) and libraries that support semantic search. | |
| |
The platform combines a high performance in-core RDF store with flexible reasoning in Prolog, query optimization. Prolog's interactive usage and capabilities of recompiling modified source code while the system remains alive greatly speedup development. | |
| |
Key figures Up to about 25 million RDF triples on 32-bit hardware, only limited by memory on 64-bit hardware. Exploits multi-CPU and multi-core hardware to answer requests over HTTP concurrently. Runs on Windows, MacOS X, Linux and most Unix flavours, supporting both 32-bit and 64-bit operating systems. 64-bit systems are recommended for servers with lots of data or many users. | |
| |
==== Inne: ==== | |
* [[http://virtuoso.openlinksw.com/|Virtuoso]] (1B) | |
Virtuoso Universal Server s a middleware and database engine hybrid that combines the functionality of a traditional RDBMS, ORDBMS, virtual database, Resource Description Framework (RDF), XML, free-text, Web Application Server, and File Server functionality in a single server product offering. Rather than have dedicated servers for each of the aforementioned functionality realms, Virtuoso is a "universal server"; it enables a single multithreaded server process that implements multiple protocols. The open source edition of Virtuoso Universal Server is also known as OpenLink Virtuoso. | |
| |
* [[http://www.oracle.com/global/pl/tgb/produkty_oracle/database.html|Oracle 11g]] | |
| |
====== Prezentacja ====== | |
====== Materiały ====== | |
Czyli zestaw, z którym trzeba się zapoznać... | |
| |
===== Na początek ===== | |
* [[http://www.amazon.ca/Semantic-Web-Working-Ontologist-Effective/dp/0123735564|D.Allemang, J.Hendler - "Semantic Web for the Working Ontologist"]] - książka, dobra na początek, wyjaśnia idee semweb oraz dosyć wyczerpująco omawia RDF, RDFS i OWL, bardzo dużo przykładów | |
* [[http://en.wikipedia.org/wiki/Semantic_Web|Semantic Web]], [[http://en.wikipedia.org/wiki/Ontology_(computer_science)|Ontology]], [[http://pl.wikipedia.org/wiki/Resource_Description_Framework|RDF]], [[http://pl.wikipedia.org/wiki/OWL|OWL]] - kilka haseł na wiki | |
| |
===== Specyfikacje ===== | |
* [[http://www.w3.org/RDF/|Resource Description Framework (RDF)]] - strony w3c o RDF | |
* [[http://www.w3.org/TR/rdf-syntax-grammar/|RDF/XML Syntax Specification]] - specyfikacja RDF | |
* [[http://www.geocities.com/pan_andrew/ResourceDescriptionFramework.htm|Struktura Opisu Zasobów (RDF)]] - polskie tłumaczenie specyfikacji RDF | |
* [[http://www.w3.org/2004/OWL/|Web Ontology Language (OWL)]] - strony w3c o OWL | |
* [[http://www.w3.org/TR/owl-features/|OWL Overview]] | |
* [[http://www.w3.org/TR/owl-guide/|OWL Guide]] | |
* [[http://www.w3.org/TR/owl-ref/|OWL Reference]] | |
* [[http://www.w3.org/TR/owl-semantics/|OWL Semantics and Abstract Syntax]] | |
| |
* [[pl:miw:2009:miw09_semweb_rdfstore:|02-Shimizu.pdf]] - strona 14, logiczna reprezentacja predykatów OWL | |
* [[pl:miw:2009:miw09_semweb_rdfstore:|icde_2008_inf_engine.pdf]] - prezentacja z Oracle na temat RDFS/OWL | |
| |
* [[http://tools.ietf.org/html/rfc3986|Uniform Resource Identifier (URI): Generic Syntax]] - przed czytaniem o RDF trzeba wiedzieć co to jest URI, w RDF używane są URI niehierarchiczne | |
* [[http://pl.wikipedia.org/wiki/Uniform_Resource_Identifier|URI]] - w zasadzie wystarczy przeczytać na pl wiki | |
| |
===== Narzędzia ===== | |
* [[http://semanticweb.org/wiki/Category:RDF_store|RDF store]] - lista narzędzi na wiki semanticweb.org (nie wszystko aktualne - 5.2009) | |
* [[http://esw.w3.org/topic/LargeTripleStores|LargeTripleStores]] - lista RDFStores z opisem wydajności różnych silników, już trochę nieaktualne, ale warto przeglądnąć | |
* [[http://esw.w3.org/topic/SemanticWebTools|SemanticWebTools]] - lista narzędzi związanych z RDF | |
| |
* [[http://www.w3.org/TR/rdf-sparql-query/|SPARQL]] - specyfikacja SPARQL na w3.org | |
* [[http://en.wikipedia.org/wiki/SPARQL|SPARQL]] - SPARQL na wikipedii | |
| |